Τι είναι ο ΚΕΝΑΚ και τι το λογισμικό ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ;
Ο ΚΕΝΑΚ (Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων) είναι το θεσμικό πλαίσιο που ορίζει πώς υπολογίζεται και αξιολογείται η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων στην Ελλάδα. Ο ισχύων κανονισμός εκδόθηκε το 2017 (ΦΕΚ Β΄ 2367/2017) και συνοδεύεται από τις Τεχνικές Οδηγίες του ΤΕΕ (Τ.Ο.Τ.Ε.Ε.).
Το κείμενο εξηγεί τι είναι ο ΚΕΝΑΚ, πώς γίνεται η ενεργειακή μελέτη με το ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ και τι να προσέξετε αν αναζητάτε ΕΑΣΥ ΚΕΝΑΚ ή ΤΕΕ ΚΕΝΑΚ για την εργασία σας.
Το λογισμικό ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ είναι το πρόγραμμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου που εφαρμόζει τη μεθοδολογία υπολογισμού. Σύμφωνα με το ΤΕΕ, βασίζεται στη μέθοδο ημι-σταθερής κατάστασης μηνιαίου βήματος του προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ ISO 13790 και στις Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. Αποτελεί επίσης τον υπολογιστικό πυρήνα και για τα εμπορικά λογισμικά της αγοράς. Γι’ αυτό, όποιο πρόγραμμα κι αν χρησιμοποιήσετε, η ενεργειακή κατάταξη υπολογίζεται τελικά με την ίδια μηχανή.
Επειδή ο κανονισμός αναθεωρείται ώστε να ενσωματωθεί η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (ΕΕ) 2024/1275, πριν από κάθε εργασία ελέγχεται ποια έκδοση κανονισμού και λογισμικού ζητά ο διδάσκων.
Πού εμφανίζεται ο ΚΕΝΑΚ στις ελληνικές σπουδές
Ο κανονισμός είναι ελληνικό υποχρεωτικό πλαίσιο, οπότε εμφανίζεται σε εργασίες μηχανικών όλων σχεδόν των ιδρυμάτων. Από τις πηγές που εξετάσαμε:
- Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής: μια αναζήτηση για «ΚΕΝΑΚ» στο αποθετήριο Πολυνόη τον Νοέμβριο του 2026 επέστρεψε 153 τεκμήρια, κυρίως πτυχιακές και διπλωματικές. Το Κέντρο Επιμόρφωσης και Διά Βίου Μάθησης του ΠΑΔΑ προσφέρει επίσης πρόγραμμα για τον κανονισμό και τις ενεργειακές επιθεωρήσεις κτιρίων.
- Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο: στο αποθετήριο Apothesis υπάρχουν μεταπτυχιακές διπλωματικές που χρησιμοποιούν ρητά το λογισμικό ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ για ενεργειακή αξιολόγηση κτιρίων.
- Τμήματα πολιτικών, μηχανολόγων, ηλεκτρολόγων μηχανικών και αρχιτεκτόνων: η ενεργειακή απόδοση κτιρίων διδάσκεται σε μαθήματα κτιριακών εγκαταστάσεων, βιοκλιματικού σχεδιασμού και ΑΠΕ, και το επίσημο λογισμικό του ΤΕΕ είναι το φυσικό εργαλείο για τις αντίστοιχες εργασίες.
ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ σε εργασία εξαμήνου
Στις εργασίες εξαμήνου ο στόχος είναι συνήθως να κατανοήσει ο φοιτητής τη λογική του υπολογισμού. Τυπικά ζητείται:
- Υπολογισμός συντελεστών θερμοπερατότητας (U) δομικών στοιχείων και έλεγχος έναντι των ορίων του κανονισμού.
- Καταγραφή του κελύφους ενός μικρού κτιρίου: αδιαφανείς και διαφανείς επιφάνειες, προσανατολισμοί, σκιάσεις, θερμογέφυρες.
- Εισαγωγή των δεδομένων στο λογισμικό, με τις κατάλληλες κλιματικές συνθήκες (κλιματική ζώνη Α έως Δ) και χρήση κτιρίου.
- Σύγκριση του κτιρίου με το κτίριο αναφοράς και ερμηνεία της ενεργειακής κατηγορίας.
Εδώ μετράει η τεκμηρίωση κάθε τιμής. Ένας συντελεστής U ή ένα ποσοστό σκίασης χωρίς πηγή ή υπολογισμό είναι από τα πρώτα σημεία που ελέγχει ο διδάσκων.
ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ σε πτυχιακή εργασία
Η πιο συνηθισμένη πτυχιακή είναι η ενεργειακή αξιολόγηση υφιστάμενου κτιρίου και η πρόταση σεναρίων αναβάθμισης. Ο φοιτητής αποτυπώνει ένα κτίριο (κατοικία, σχολείο, κτίριο γραφείων), υπολογίζει την τρέχουσα κατάταξη και εξετάζει παρεμβάσεις: θερμομόνωση κελύφους, αντικατάσταση κουφωμάτων, αντλία θερμότητας, ηλιακό θερμοσίφωνα, φωτοβολταϊκά. Για κάθε σενάριο συγκρίνει την πρωτογενή ενέργεια, την κατηγορία και, όπου ζητείται, το κόστος και την περίοδο αποπληρωμής.
Τα σενάρια πρέπει να είναι ρεαλιστικά και να τεκμηριώνονται με τεχνικά χαρακτηριστικά. Το κείμενο εξηγεί τις παραδοχές, τις πηγές των δεδομένων και τους περιορισμούς της μεθόδου. Η μεθοδολογία του ΚΕΝΑΚ αξιολογεί το κτίριο υπό τυποποιημένες συνθήκες λειτουργίας και δεν προβλέπει τους πραγματικούς λογαριασμούς ενέργειας. Μια πτυχιακή που συγκρίνει τα αποτελέσματα με πραγματικές καταναλώσεις πρέπει να το εξηγεί. Η γενική δομή περιγράφεται στον οδηγό για τη δομή πτυχιακής εργασίας, ενώ η προσέγγιση ενός συγκεκριμένου κτιρίου ως μελέτη περίπτωσης είναι πολύ συνηθισμένη.
Χρειάζεστε βοήθεια με ενεργειακή μελέτη ή θέλετε να μάθετε τη διαδικασία;
ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ σε διπλωματική εργασία
Στις διπλωματικές και στις μεταπτυχιακές διατριβές ο ΚΕΝΑΚ αποτελεί συνήθως ένα μέρος ευρύτερης ανάλυσης. Παραδείγματα: σύγκριση της μεθόδου μηνιαίου βήματος με δυναμική προσομοίωση, μελέτη κτιρίου σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας (ΚΣΜΚΕ), ανάλυση κόστους–οφέλους σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης ή στατιστική επεξεργασία δεδομένων από πολλά ΠΕΑ. Από 1.1.2021 τα νέα κτίρια στην Ελλάδα πρέπει να είναι ΚΣΜΚΕ, κάτι που δίνει πολλά επίκαιρα θέματα.
Σε αυτό το επίπεδο απαιτείται βιβλιογραφική τεκμηρίωση, σαφές ερευνητικό ερώτημα και κριτική συζήτηση των ορίων της μεθοδολογίας. Δείτε τον οδηγό για τη δομή διπλωματικής εργασίας. Αν το κτίριο μοντελοποιείται πρώτα σε BIM, διαβάστε και τον οδηγό για το Revit. Για τα σχέδια κελύφους δείτε τον οδηγό για το AutoCAD.
Τι δεδομένα χρειάζεστε πριν ανοίξετε το λογισμικό
Η μεγαλύτερη δουλειά σε μια τέτοια εργασία γίνεται πριν από το λογισμικό. Συγκεντρώστε:
- Κατόψεις, τομές και όψεις σε κλίμακα, ώστε να υπολογιστούν εμβαδά, όγκοι και προσανατολισμοί.
- Περιγραφή των δομικών στοιχείων (στρώσεις, υλικά, πάχη, μονώσεις) για τον υπολογισμό των συντελεστών U.
- Χαρακτηριστικά κουφωμάτων: τύπος πλαισίου, υαλοπίνακα, διαστάσεις και σκίαστρα.
- Στοιχεία για τα συστήματα θέρμανσης, ψύξης και ζεστού νερού χρήσης: τύπος, ισχύς, απόδοση, δίκτυο διανομής.
- Πληροφορίες για τη χρήση και τη λειτουργία του κτιρίου, και φωτογραφίες από αυτοψία, όπου είναι δυνατόν.
Οργανώστε τα δεδομένα σε ένα υπολογιστικό φύλλο πριν τα περάσετε στο πρόγραμμα. Έτσι ελέγχετε ευκολότερα τα αθροίσματα επιφανειών και τεκμηριώνετε κάθε τιμή στο κείμενο. Όταν ένα στοιχείο δεν είναι γνωστό, π.χ. η στρώση μόνωσης ενός παλαιού τοίχου, χρησιμοποιήστε τις τυπικές τιμές των Τ.Ο.Τ.Ε.Ε. και δηλώστε το ως παραδοχή.
Τα βασικά βήματα μιας ενεργειακής μελέτης
| Βήμα | Τι περιλαμβάνει | Συνηθισμένη δυσκολία |
|---|---|---|
| 1. Γενικά στοιχεία | Χρήση, κλιματική ζώνη, θερμικές ζώνες | Λάθος χρήση αλλάζει όλες τις συνθήκες λειτουργίας |
| 2. Κέλυφος | Αδιαφανή, διαφανή, επαφή με έδαφος, θερμογέφυρες | Υπολογισμός εμβαδών και συντελεστών U |
| 3. Σκιάσεις | Ορίζοντας, πρόβολοι, πλευρικές σκιάσεις | Γωνίες και συντελεστές σκίασης |
| 4. Συστήματα | Θέρμανση, ψύξη, ΖΝΧ, αερισμός, φωτισμός, ΑΠΕ | Βαθμοί απόδοσης και διανομή |
| 5. Αποτελέσματα | Πρωτογενής ενέργεια, κατάταξη, σύγκριση με κτίριο αναφοράς | Ερμηνεία και έλεγχος λογικότητας |
| 6. Σενάρια | Παρεμβάσεις εξοικονόμησης | Ρεαλιστικές τεχνικές παραδοχές |
Συχνά λάθη στις εργασίες
- Λάθος χρήση κτιρίου: η χρήση ορίζει θερμοκρασίες, ωράριο, νωπό αέρα και εσωτερικά κέρδη. Ένα λάθος εδώ αλλάζει όλο το αποτέλεσμα.
- Ασυνέπεια εμβαδών: τα εμβαδά των επιφανειών πρέπει να συμφωνούν με τα σχέδια, και τα κουφώματα να αφαιρούνται από τους τοίχους.
- Αγνόηση θερμογεφυρών: σε μη μονωμένα κτίρια επηρεάζουν σημαντικά τις απώλειες.
- Υπερβολικά αισιόδοξα σενάρια: βαθμοί απόδοσης ή πάχη μόνωσης που δεν αντιστοιχούν σε υπαρκτά προϊόντα.
- Σύγχυση ΠΕΑ και ΜΕΑ: η επιθεώρηση υφιστάμενου κτιρίου και η μελέτη νέου έχουν διαφορετικό σκοπό και διαφορετικά παραδοτέα.
Πώς αποκτάτε το λογισμικό ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ και τι είναι το easykenak
Το λογισμικό ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ διατίθεται από το ΤΕΕ. Σύμφωνα με τη σελίδα του, η τιμή είναι 124 € με ΦΠΑ και οι κωδικοί ενεργοποίησης αποστέλλονται με email. Δεν εντοπίσαμε ειδική δωρεάν φοιτητική άδεια. Ρωτήστε λοιπόν το εργαστήριο ή τον επιβλέποντα αν το τμήμα διαθέτει εγκατάσταση για τους φοιτητές. Αρκετά εμπορικά προγράμματα ενεργειακής μελέτης χρησιμοποιούν τον ίδιο υπολογιστικό πυρήνα με δικό τους περιβάλλον σχεδίασης.
Πολλοί αναζητούν το easykenak (συχνά γραμμένο «εασυ κενακ»). Πρόκειται για διαδικτυακή υπηρεσία που, σύμφωνα με τους δημιουργούς της, απευθύνεται σε ενεργειακούς επιθεωρητές για την έκδοση ΠΕΑ. Εκτελεί τη μηχανή του ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ και παράγει αρχείο XML για το buildingcert.gr. Οι ίδιοι διευκρινίζουν ότι δεν είναι εργαλείο για πλήρη Μελέτη Ενεργειακής Απόδοσης, αν και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό της απόδοσης. Σε μια εργασία, ελέγξτε αν ο διδάσκων δέχεται αποτελέσματα από τέτοιο εργαλείο ή ζητά ρητά το λογισμικό του ΤΕΕ.
Πώς υποστηρίζει η Ανάβασις την εργασία
Εξετάζουμε πρώτα το κτίριο, τα διαθέσιμα σχέδια και την εκφώνηση. Η καθοδήγηση μπορεί να αφορά:
- Υπολογισμό συντελεστών U, θερμογεφυρών και σκιάσεων σύμφωνα με τις Τ.Ο.Τ.Ε.Ε.
- Οργάνωση των δεδομένων κελύφους και συστημάτων πριν από την εισαγωγή στο λογισμικό.
- Σχεδιασμό και τεκμηρίωση σεναρίων ενεργειακής αναβάθμισης.
- Ερμηνεία των αποτελεσμάτων και συγγραφή του αντίστοιχου κεφαλαίου.
- Μαθήματα για φοιτητές μηχανικούς, προσαρμοσμένα στο μάθημα.
Δείτε τις σελίδες για πτυχιακές και διπλωματικές εργασίες.
Τι χρειάζεται για κοστολόγηση και αρχικό έλεγχο;
Στείλτε την εκφώνηση ή το θέμα, τα σχέδια του κτιρίου και ό,τι γνωρίζετε για τα δομικά στοιχεία και τα συστήματα. Αν έχετε ήδη αρχείο από το λογισμικό, επισυνάψτε το μαζί με τα σημεία που χρειάζονται εξήγηση. Το κόστος επηρεάζεται από το μέγεθος και την πολυπλοκότητα του κτιρίου, τον αριθμό θερμικών ζωνών, τα σενάρια αναβάθμισης και την έκταση του κειμένου.
Περιγράψτε το κτίριο, τα σχέδια και τα στοιχεία που διαθέτετε και την προθεσμία για δωρεάν κοστολόγηση.
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο ΚΕΝΑΚ;
Είναι ο Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων, που ορίζει τη μεθοδολογία υπολογισμού της ενεργειακής απόδοσης, τις ελάχιστες απαιτήσεις και τις διαδικασίες για ΜΕΑ και ΠΕΑ.
Ποια είναι η διαφορά ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ και ΚΕΝΑΚ;
Ο ΚΕΝΑΚ είναι ο κανονισμός. Το ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ είναι το λογισμικό του Τεχνικού Επιμελητηρίου που εφαρμόζει τη μεθοδολογία υπολογισμού του.
Υπάρχει δωρεάν φοιτητική έκδοση του ΤΕΕ-ΚΕΝΑΚ;
Δεν εντοπίσαμε κάτι τέτοιο. Το ΤΕΕ διαθέτει το λογισμικό έναντι τιμήματος. Ρωτήστε το τμήμα σας αν υπάρχει πρόσβαση σε εργαστήριο.
Μπορώ να χρησιμοποιήσω το easykenak για την πτυχιακή μου;
Μόνο αν το δέχεται ο επιβλέπων. Το easykenak είναι υπηρεσία για ενεργειακές επιθεωρήσεις και ΠΕΑ, όχι εργαλείο πλήρους ενεργειακής μελέτης.
Γιατί η κατάταξη του ΚΕΝΑΚ δεν συμφωνεί με τους λογαριασμούς ενέργειας;
Γιατί ο υπολογισμός γίνεται με τυποποιημένες συνθήκες χρήσης και κλίματος, ώστε τα κτίρια να συγκρίνονται μεταξύ τους. Δεν είναι πρόβλεψη της πραγματικής κατανάλωσης.
Πώς ζητώ βοήθεια για ενεργειακή μελέτη;
Συμπληρώστε τη φόρμα δωρεάν κοστολόγησης με την περιγραφή του κτιρίου, τα σχέδια και την προθεσμία.

